Terapia światłem czerwonym najlepszym sposobem na leczenie krótkowzroczności
Punkt zwrotny: terapia światłem czerwonym plus szkła rozogniskowujące – absolutny game changer w walce z pandemią krótkowzroczności
Szanowni Państwo, koledzy po fachu,
prognozy Światowej Organizacji Zdrowia są jednoznaczne: do 2050 roku blisko połowa ludzkości będzie dotknięta krótkowzrocznością. W maju 2026 roku na dorocznym zjeździe Association for Research in Vision and Ophthalmology (ARVO) w Denver (Colorado Convention Center) społeczność okulistyczna i optometryczna jasno wskazała kierunek. Wśród wielu prezentowanych rozwiązań to właśnie połączenie powtarzalnej terapii światłem czerwonym niskiego natężenia (RLRL) z zaawansowanymi szkłami rozogniskowującymi nowej generacji zostało uznane za metodę, której należy się trzymać w przypadkach wymagających najwyższej skuteczności.
Terapia światłem czerwonym najlepszym sposobem na zatrzymanie i kontrolę krótkowzroczności
Według najnowszych wytycznych International Myopia Insitute z 2025 roku zaprezentowanych na kongresie ARVO 2026 terapia powtarzalnym światłem czerwonym o niskiej częstotliwości (ang. Repeated Low-level Red Light – RLRL) została uznana za najskuteczniejszą monoterapię w leczeniu i kontroli krótkowzroczności u dzieci, na drugim miejscu pod względem skuteczności znalazły się okulary i soczewki kontaktowe z optyką rozogniskowującą oraz soczewki ortokorekcyjne. Najmniejszą skuteczność w kontroli krótkowzroczności mają niskie dawki atropiny.
Dlaczego terapia światłem czerwonym jest obecnie najlepszym sposobem leczenia krótkowzroczności?
Tradycyjna monoterapia atropiną bez wspomagania okularami rozogniskowującymi czy soczewkami ortokorekcyjnymi nie zatrzymuje progresji w stopniu wystarczającym u wielu pacjentów. Nawet w skojarzeniu z tymi okularami czy soczewkami efekt jest wyraźnie słabszy niż w przypadku zastosowania monoterapii powtarzalnym światłem czerwonym o niskiej częstotliwości (RLRL). Łączenie atropiny z terapią światłem czerwonym jest absolutnie zakazane – atropina rozszerza źrenicę, znosząc naturalny mechanizm obronny oka przed nadmierną ekspozycją ma światło.
Natomiast połączenie nowoczesnych szkieł rozogniskowujących (DIMS TED, konstrukcje HAL i podobne) z RLRL działa dwutorowo: szkła dostarczają ciągły obwodowy sygnał optyczny hamujący wydłużanie osi, a światło czerwone (ok. 650 nm, 3 minuty dwa razy dziennie) poprzez fotobiomodulację poprawia przepływ krwi w naczyniówce, likwiduje hipoksję twardówki i umożliwia skracanie gałki ocznej. W badaniach przedstawionych na ARVO 2026 samo stosowanie szkieł DIMS dawało średnio 0,16 mm elongacji rocznie. Po dodaniu RLRL uzyskano skrócenie osi o –0,13 do –0,21 mm rocznie – efekt silniejszy niż suma obu metod stosowanych osobno.
Podobny mechanizm obserwuje się również poprzez połączenie terapii RLRL z soczewkami ortkorekcyjnymi.
Terapia światłem czerwonym najlepszym sposobem na leczenie krótkowzroczności – dowody z audytu brytyjskiego
Dr Neema Ghorbani Mojarrada z Uniwersytetu w Bradford, który przeprowadził pilotażowy audyt urządzenia Eyerising w Wielkiej Brytanii, podsumował:
„Jedną z potencjalnych korzyści wynikających z zastosowania tego urządzenia w kontroli krótkowzroczności jest to, że terapia odbywa się w domu i może być prowadzona pod nadzorem rodziców. […] W brytyjskim programie pilotażowym nie odnotowano żadnych zdarzeń niepożądanych związanych z terapią czerwonym światłem. […] Kiedy pacjenci nie pamiętali o użyciu urządzenia, oprogramowanie monitorujące wykrywało to i wysyłało im przypomnienia. Urządzenie daje nową możliwość zastosowania nieoptycznego podejścia. Jest wartościowym, dodatkowym narzędziem.”
Początkowe obawy dotyczące bezpieczeństwa zostały rozwiane
Na początku pojawiały się obawy, czy wiązka lasera nie uszkodzi siatkówki. Te obawy zostały jednak jednoznacznie rozwiane. Mówimy o terapii low-level – niskiego poziomu, a nie o laserze ablacyjnym. Dzięki naturalnym mikroruchom gałki ocznej (sakkady, akomodacja, mikrotremor) oraz procesom termoregulacji biologicznej energia jest rozpraszana i nie dochodzi do miejscowego przegrzania fotoreceptorów. Badania na modelach zwierzęcych i dane kliniczne z realnego świata potwierdzają bezpieczeństwo przy przestrzeganiu protokołu. Coraz częściej mówi się również o rozwoju wersji opartych na matrycach LED, które jeszcze bardziej podnoszą margines bezpieczeństwa.
Terapia światłem czerwonym najlepszym sposobem na kontrolę krótkowzroczności u dzieci – kluczowa rola adherencji
Dziecko podczas zabawy, nauki czy codziennych czynności bardzo często zdejmuje okulary. Nikt tego nie monitoruje w czasie rzeczywistym. Terapia RLRL rozwiązuje ten problem: urządzenie rejestruje każdą sesję, wysyła automatyczne przypomnienia i pozwala lekarzowi sprawdzić regularność stosowania. Dodatkowo rodzice, którzy zainwestowali w kompleksowe leczenie, naturalnie dbają o jego konsekwentne wykonywanie. To połączenie technologii i psychologii adherencji czyni RLRL najskuteczniejszym obecnie narzędziem w przypadkach postępującej krótkowzroczności niezależnie od wielkości wady, a w szczególności w połączeniu z optyką rozogniskowującą .
Chcesz wiedzieć więcej? Zapraszam na Krótkowzroczność.pl
Temat krótkowzroczności nie kończy się na jednej metodzie leczenia ani na jednym artykule. Dlatego współtworzę Krótkowzroczność.pl — miejsce, w którym staramy się zebrać w jednym, uporządkowanym systemie wiedzę potrzebną zarówno rodzicom dzieci z krótkowzrocznością, jak i kolegom po fachu.
To obecnie jeden z najbardziej rozbudowanych i merytorycznych polskich portali poświęconych wyłącznie krótkowzroczności: jej epidemiologii, diagnostyce, progresji, możliwościom kontroli oraz dowodom naukowym stojącym za poszczególnymi metodami postępowania.
Publikujemy tam artykuły eksperckie, badania i dowody naukowe, omawiamy dostępne metody terapii i pokazujemy, jak wiedzę z publikacji przekładać na rzeczywistą praktykę.
Szczególnie zachęcam do skorzystania z Kalkulatora AL i siatek centylowych długości osiowej oka. To narzędzie pozwala nanosić kolejne pomiary długości osiowej oka na siatki centylowe i obserwować je na osi czasu. Zamiast patrzeć wyłącznie na pojedynczy wynik, można zobaczyć kierunek zmian i lepiej zrozumieć dynamikę progresji.
Dla osób, które chcą spojrzeć szerzej na skalę zjawiska, przygotowaliśmy również obszerne opracowanie dotyczące epidemiologii krótkowzroczności — od danych populacyjnych do perspektywy 2050 roku.
Krótkowzroczność.pl została przygotowana zarówno dla specjalistów, którzy chcą mieć pod ręką uporządkowane źródła i narzędzia, jak i dla rodziców, którzy potrzebują zrozumieć, co właściwie dzieje się ze wzrokiem ich dziecka.
Jeżeli chcesz wejść w ten temat głębiej — właśnie tam zapraszam.
Kalkulator AL i siatki centylowe
Nanieś pomiary długości osiowej oka na siatki centylowe i zobacz ich przebieg na osi czasu. Narzędzie dla specjalistów i rodziców pomagające lepiej zrozumieć dynamikę progresji krótkowzroczności.
OTWÓRZ KALKULATOR ↗ WIEDZA · EPIDEMIOLOGIA · 2050Krótkowzroczność: skala zjawiska i perspektywa 2050
Obszerne opracowanie epidemiologii krótkowzroczności: dane populacyjne, zmiany częstości występowania, czynniki wpływające na skalę problemu oraz perspektywa kolejnych dekad.
PRZEJDŹ DO OPRACOWANIA ↗